ساكنان سوزمه قلعه مردمي خونگرم مهمان نواز دلير و غيرتمند و بسيار متدين وبا اخلاص هستند.

(از اصالت و گذشته انان در مجالي ديگر قلم خواهم راند)

در دوران تجاوز ارتش شوروي به افغانستان مردم مسلمان اين منطقه با تشكيل كميته منطقه اي

جهت حفظ وحراست از جان مال وناموس و مهمتر از ان دين وسرزمينشان دوشا دوش ديگر

 هموطنان خود به مبارزه مسلحانه عليه تجاوزگر ونوكران وجيره خاران كمونيست ان پرداختند.

كه در اين راه صدها شهيد ومجروح تقديم انقلاب و سرزمينشان نمودند

انان در راستاي انقلابشان دست به مهاجرت از منطقه پدري زدند و به سوي كشور همسايه ايران

 عازم گرديدند در طي هجرت علارغم مشكلات مهاجرت با ارسال كمكهاي مالي و جاني به

پيشبرد برنامه ها و اهداف انقلابي خود كمك كردند .

يكي از امتيازات بارز و تحسين بر انگيز اين جامعه كوچك اما با عظمت عدم شركت در درگيري

 ها و كشمكشهاي داخلي كه بيشتر بر سر كسب قدرت و صندلي بود مي باشد عملكردي كه نشان

 از اخلاصشان در جهاد است و جا دارد از سوي مسئولين فعلي افغانستان مورد ستايش قرار

 گيرد . كمترين توجهي كه مي توانند بكنند اين است كه انان را ان گونه كه هستند و خود معتقدند

بشناسند نه انچه كه ديگران مي گويند.

بعد از فرو پاشي ابر قدرت شرق به دست دلاورمردان افغانستان اين جامعه ديگر نياز به اسلحه

 احساس نمي كرد در نتيجه به جاي درگير شدن در كشتارها و قتل خونريزي داخلي در ديار

 هجرت به تعليم و تعلم خود و مجهز شدن به سلاح علم وقلم پرداخت . اري انان كاري بزرگ

 را شروع كردند و بايد به شايستگي به سر انجامش رسانند. انان عمدتا در اوايل ساكن

اردگاههاي اقامتي خراسان و سيستان بلوچستان شدن بعد از مدتي به شهر هاي مركزيتر ايران

 انتقال داده شدند اردوگاههاي رفسنجان-بردسير در استان كرمان وتربت وكاشمر در خراسان و

 سروستان در استان فارس - واردوگاهي نيز در شهر سمنان اقامتگاهاي بعدي انان بود و عده اي

 نيز هم اكنون بعد از گذشت بيست وچهارسال دربعضي از اين مراكز اقامتي ساكنند . ادامه دارد